Mental Health

“ผมว่าบรรยากาศของห้องเรียนเนี่ยมันบอกอะไรเราเยอะ เกี่ยวกับบรรยากาศของวัฒนธรรมของประเทศภาพรวม”

- คุณไอติม พริษฐ์

หลายๆ คนอาจจะได้ดู #MindTalk ในตอนของ คุณไอติม พริษฐ์ กันไปบ้างแล้ว ซึ่งจะเห็นได้ว่าวงการการศึกษานั้นเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยพัฒนาประเทศของเราได้ หากเกิดปัญหาขึ้น แน่นอนว่าต้องกระทบทั้งตัวนักเรียน ผู้ปกครอง โรงเรียน ครู รวมถึงหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง นักเรียนคือผู้ที่จะได้รับผลกระทบมากที่สุด เพราะถือว่าเป็นวัยเริ่มต้นของการเรียนรู้ ได้ออกมาสู่โลกแห่งความเป็นจริงครั้งแรก คือ ที่โรงเรียน ถ้าระบบการศึกษาดี เด็กๆ ก็จะสามารถโตไปอย่างมีคุณภาพได้

เมื่อไม่ตัดสินทุกคนก็ Win-Win แบบพึ่งพาอาศัย

“อย่าทำตัวมีปัญหาให้มากเลยนะ, รู้จักทำตัวให้เหมือนคนธรรมดาเขาบ้างสิ, แกมันแย่, อย่าหวังว่าจะมีใครคบเลยนะเป็นคนแบบนี้” คำพูดพวกนี้มันฟังดูทิ่มแทงใจยิ่งกว่าอะไร เพราะไม่ว่าเราจะเป็นคนที่มีความคิดเป็นของตัวเอง เป็นคนที่มั่นใจในตัวเองแค่ไหน สุดท้ายก็คงรับไม่ได้ที่จะมีใครมาตราหน้าหรือนินทาลับหลังว่าเรามัน ‘นิสัยไม่ดี’ อย่างแน่นอน

หลายๆ คนอาจมีความสงสัยกันว่า นักจิตวิทยาในประเทศไทย บางครั้งก็เรียกนักจิตวิทยาคลินิก บางทีก็เรียกนักจิตวิทยาการปรึกษา มันเหมือนกัน หรือว่าต่างกันอย่างไร วันนี้อูก้าจะมาช่วยไขข้อข้องใจนั้นให้เพื่อนๆ กัน

วันนี้เราพาเพื่อนๆ มารู้จัก Mindfulness หรือ "สติ" ที่เป็นการรับรู้ต่อประสบการณ์และกระบวนการต่างๆ ของจิตที่เกิดขึ้นในสภาวะปัจจุบันขณะ โดยไม่ได้ปนกับประสบการณ์เก่า ความกังวลถึงอนาคต หรืออยู่ในสภาวะหลุดลอย สติจะนำบุคคลออกจากสภาวะหลุดลอย ซึ่งคือ ความคิดที่เป็นอัตโนมัติ การตอบสนองโดยอัตโนมัติ และแบบแผนของพฤติกรรมที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ สามารถย่อยให้เข้าใจง่ายๆ คือ Mindfulness มีหลักพื้นฐาน ได้แก่ การฝึกกำกับความสนใจ และฝึกสังเกตพฤติกรรมของตนเอง

วันนี้เราพาเพื่อนๆ มารู้จัก Mindfulness หรือ "สติ" ที่เป็นการรับรู้ต่อประสบการณ์และกระบวนการต่างๆ ของจิตที่เกิดขึ้นในสภาวะปัจจุบันขณะ โดยไม่ได้ปนกับประสบการณ์เก่า ความกังวลถึงอนาคต หรืออยู่ในสภาวะหลุดลอย สติจะนำบุคคลออกจากสภาวะหลุดลอย ซึ่งคือ ความคิดที่เป็นอัตโนมัติ การตอบสนองโดยอัตโนมัติ และแบบแผนของพฤติกรรมที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ สามารถย่อยให้เข้าใจง่ายๆ คือ Mindfulness มีหลักพื้นฐาน ได้แก่ การฝึกกำกับความสนใจ และฝึกสังเกตพฤติกรรมของตนเอง

ทำไมผู้ชายห้ามชอบสีชมพู เป็นผู้ชายต้องเข้มแข็ง กล้าเสี่ยง กล้าลอง ต้องเอาชนะ ต้องประสบความสำเร็จ เราจะอ่อนแอให้ใครเห็นไม่ได้เด็ดขาด ห้ามให้ใครเห็นน้ำตา ทำตัวแมนๆ หน่อยสิ! นี่คือสิ่งที่สังคมเราสั่งสอนกันมาตั้งแต่อดีต จนถึงปัจจุบัน ไม่ว่าจะคนในครอบครัวหรือคุณครูที่โรงเรียน

เวลาได้ช่วยเหลือ ได้ดูแลคนรอบข้าง คุณรู้สึกอย่างไร ?
ร้อยทั้งร้อยก็คงจะ "รู้สึกดี" มีความสุขที่ได้ดูแลคนที่เรารัก เราห่วงใยเขามากก็เลยยิ่งอยาก take care มากขึ้นไปอีก คุณอยากให้เขามีความสุขและสบาย คุณจึงเลือกที่จะรักและทำทุกทางเพื่อช่วยเหลือเขาอย่างเต็มใจ

ถ้าพูดถึงเรื่องเรื่องความรักแล้ว เมื่อใครคนหนึ่งอ่อนแรงลง ก็ย่อมจะต้องมีอีกคนที่มั่นคงกว่า มาประคองความรักนี้ไว้ เพื่อให้ความสัมพันธ์ไปต่อได้.นี่คือหนึ่งในรูปแบบความสัมพันธ์หนึ่งในทางจิตวิทยาที่เรียกว่า “ความผูกพันแบบมั่นคง (Secure)” หรือ ความสัมพันธ์ที่ใครคนหนึ่งจะรู้สึกสบายใจเมื่อมีความสัมพันธ์ใกล้ชิด เห็นคุณค่าในตนเองและให้ความสำคัญกับการเป็นตัวของตัวเอง.แล้วแบบนี้ถ้าในทางกลับกันเราไม่สบายใจกับรักครั้งนี้ จะทำอย่างไรดี? เรื่องนี้ก็ต้องบอกว่าเป็นเรื่องของความรู้สึกที่ไม่มั่นคง (Insecure) ในจิตใจ ซึ่งแน่นอนว่าเกิดจากประสบการณ์ในวัยเด็ก หรือระหว่างการเติบโตมา เจอเรื่องราวที่กระทบกระเทือนจิตใจ.รูปแบบความสัมพันธ์ของคน Insecure คือต้องการความรักและอยากให้คนรักตอบแทนเราด้วยสิ่งเดียวกัน บุคคลจะมองหาพื้นที่ปลอดภัยจากคนรัก และกลัวการถูกทอดทิ้ง หลายๆ ครั้งจึงยอมทำตามใจคนรักตลอด เพื่อให้เขารักเราตอบ ไม่กล้าบอกความในใจเพราะกลัวเขาหนีเราไป หรือถ้ามีอะไรที่ผิดพลาด เราจะเริ่มต้นด้วยการโทษตัวเองก่อนเป็นอย่างแรก.ทั้งนี้ทั้งนั้น เรากลับมาดูเรื่อง “ความสัมพันธ์” กันก่อนดีกว่า. Cute couple in a city. Lady in a white dress. Pair sitting on a cafe John Bowlby...

“อนาคตเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน”
.
เราคิดมากเกินไปมาตลอด โดยเฉพาะกับเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้น ความกังวลที่มีมันค่อยๆ เพิ่มมากขึ้นเมื่อเราคิดถึงอนาคต บางทีมันก็ทำให้เราไม่มีมีสมาธิที่จะทำอะไรในปัจจุบันเลย อยากจะโยนความคิดในหัวทิ้งให้โล่งๆ แต่เราก็ทำไม่ได้ หลายครั้งเราเห็นคนอื่นมีชีวิตที่ดีมากๆ ผ่านโซเชียลมีเดีย เรายิ่งอดคิดไม่ได้ว่า อนาคตเราจะต้องทำให้ได้ดีเหมือนเขา มีชีวิตที่ดี ที่น่าพอใจ